Κάτι που λέγεται αγάπη
Να σου διηγηθώ επίμονα τα επικίνδυνα
πράγματα της θάλασσας. Να σου μιλήσω για τον φλογερό έρωτα
και για τα νησιά που υπάρχουν μόνο στο ρήμα αγαπώ.
Να σου διηγηθώ επίμονα.
Φλογερός έρωτας. Φλογερός έρωτας. Και θάλασσα.
Να σου διηγηθώ επίμονα
του ρήματος ταξιδεύω τα μυστηριώδη θαύματα.
Και θάλασσα. Ν΄ αγαπάς: τα επικίνδυνα πράγματα.
Να σου διηγηθώ επίμονα πως κάποτε, σε έναν καιρό γλυκό,
το να αγαπάς ήταν απλό. Και θάλασσα.
Να σου διηγηθώ επίμονα πόσο πονά
να αποβιβάζεσαι στα μυστηριώδη νησιά.
Να σου μιλήσω για τη φλογισμένη θάλασσα και το ρήμα αγαπώ.
Και, επίμονα, για τα επικίνδυνα πράγματα.
Coisa amar
Contar-te longamente as perigosas
coisas do mar. Contar-te o amor ardente
e as ilhas que só há no verbo amar.
Contar-te longamente.
Amor ardente. Amor ardente. E mar.
Contar-te longamente as misteriosas
maravilhas do verbo navegar.
E mar. Amar: as coisas perigosas.
Contar-te longamente que já foi
num tempo doce coisa amar. E mar.
Contar-te longamente como doí
desembarcar nas ilhas misteriosas.
Contar-te o mar ardente e o verbo amar.
E longamente as coisas perigosas.
Σημείωση του μεταφραστή
O Manuel Alegre (Mανουέλ Αλέγκρε, γενν. 12 Μαΐου 1936) είναι Πορτογάλος ποιητής και πολιτικός. Υπήρξε υποψήφιος για την Προεδρία της Πορτογαλικής Δημοκρατίας το 2006 και το 2011, ενώ του απονεμήθηκε, για το σύνολο του λογοτεχνικού του έργου, το ύψιστο βραβείο Camões το 2017.
Η ποίηση του Alegre παφλάζει στις ακτές του αναγνωστικού νου σαν μία θάλασσα μνήμης, έρωτα και ελευθερίας, αναδυόμενη μέσα από την ουσιαστική ιστορική εμπειρία της Πορτογαλίας, της δικτατορίας, της εξορίας και του αγώνα για τη δημοκρατία. Η λυρική του όμως εξομολόγηση δεν περιχαρακώνεται στα τείχη της πολιτικής μαρτυρίας, αλλά λαμβάνει τη μορφή της συλλογικής μνήμης, μετασχηματίζοντας το προσωπικό βίωμα σε οικουμενική εμπειρία, εκεί όπου η αγάπη, η απώλεια, η θάλασσα, ο χρόνος και η νοσταλγία συνυπάρχουν ως αλληλένδετες όψεις της ανθρώπινης ύπαρξης. Η γλώσσα του αναζητεί συνεχώς κτερίσματα στην πλούσια λυρική παράδοση των Luís de Camões και Fernando Pessoa, μα ταυτόχρονα παραμένει λιτή και καθαρή, με μια μουσικότητα και εσωτερική ένταση που μετατρέπει ακόμη και τις πιο απλές λέξεις σε πολυεδρικά σύμβολα.
Η μετάφραση της ποίησης του Alegre στα Ελληνικά αποτελεί μια ιδιαίτερη γλωσσική πρόκληση. Η μουσικότητα της πορτογαλικής γλώσσας, οι υπαινιγμοί, οι πολιτισμικές αναφορές και η λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη λιτότητα και στη συγκίνηση δεν μετουσιώνονται εύκολα σε ελληνικό γλωσσικό βίωμα. Ωστόσο, η συγγένεια των δύο μεσογειακών πολιτισμών, η κοινή εμπειρία της θάλασσας, της ιστορίας και της νοσταλγίας επιτρέπουν στον Έλληνα αναγνώστη να αναγνωρίσει ανάμεσα στους στίχους του μια βαθιά οικεία ευαισθησία. Ας διαβαστεί, λοιπόν, αυτό το ποίημα όχι μόνο ως έργο ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους Πορτογάλους ποιητές, αλλά ως μια διαρκής υπενθύμιση ότι η ποίηση εξακολουθεί να είναι ένας τόπος όπου η μνήμη αντιστέκεται στη λήθη, η γλώσσα μεταμορφώνεται σε μουσική και ο άνθρωπος αναζητά, μέσα από τις λέξεις, έναν τρόπο να συμφιλιωθεί με τον κόσμο.
Newsletter
BookSitting | βιβλία, τέχνες, ιδέες
