7 Ιουλίου 2026
[Κατερίνα Γυφτάκη, Η Βέρα των δύο κόσμων- το πέρασμα στην Αργκάνταελ, εκδ. Πηγή 2026]
Της Χαράς Νικολακοπούλου
Έχοντας στο ενεργητικό της επτά μυθιστορήματα για ενηλίκους, τρεις συλλογές παραμυθιών και ένα νεανικό μυθιστόρημα, η Κατερίνα Γυφτάκη μας ταξιδεύει για μιαν ακόμα φορά στην κόσμο του μυστηριακού και του υπερφυσικού.
Το καινούριο της πόνημα αποτελεί τη συνέχεια του νεανικού μυθιστορήματος Αργκάνταελ, ταξίδι στην άλλη γη, που κυκλοφόρησε το 2013 και προτάθηκε για κρατικό βραβείο νεανικού μυθιστορήματος.
Ας γνωρίσουμε την υπόθεση και οι ήρωες του προηγούμενου βιβλίου της, για να ξέρουμε με τι έχουμε να κάνουμε και να απολαύσουμε απερίσπαστοι τη συνέχειά του, που είναι εξίσου συναρπαστική.
Η Βέρα έχει κατακόκκινα μαλλιά και λαμπερά μάτια. Είναι μικροκαμωμένη κι ευκίνητη σαν μικρή γαζέλα. Η Βέρα αγαπά τον Μέλαν πριν ακόμη τον δει, τον αγαπά όταν ακούει τη μουσική του. Κι όταν τον δει, με τα φθαρμένα και τριμμένα ρούχα του, με τα μακριά μαύρα μαλλιά του και τα έντονα μαύρα του μάτια, υπηρέτη στο κάστρο των Μαγκουάιρ, τον αγαπά ακόμα πιο πολύ.
Τις κρύες χειμωνιάτικες νύχτες που οι κάτοικοι του Γκόλγουεϊ μαζεύονται γύρω από το αναμμένο τζάκι, πιάνουν τη μια ιστορία μετά την άλλη. Όταν η Βέρα, άθελα της, ανοίξει την Πύλη για το άγνωστο, ξετυλίγοντας το κουβάρι του σκοτεινού της παρελθόντος, τότε θα ξεκαθαριστεί ο θρύλος από την αλήθεια. Τότε ο Μέλαν, αψηφώντας τους κινδύνους, αψηφώντας την ίδια του τη ζωή, θα ξεκινήσει ένα επικίνδυνο ταξίδι στην Άλλη Γη, διασχίζοντας βουνά και πολιτείες, όνειρα και εφιάλτες, μέχρι να βρει τη φίλη του. Και μαζί θα κατορθώσουν αυτό που μέχρι εκείνη τη στιγμή έμοιαζε αδύνατο: να νικήσουν τις σκοτεινές δυνάμεις, να αντιμετωπίσουν τους χειρότερους εφιάλτες τους και να ελευθερώσουν όχι μόνο την Άλλη Γη, αλλά και ο ένας τον άλλον.
(από το οπισθόφυλλο του Αργκάνταελ, ταξίδι στην άλλη γη, εκδ. Παπαδόπουλος 2013)
Η Βέρα των δύο κόσμων ανοίγει με μία ονειρική σκηνή στην παγωμένη χριστουγεννιάτικη Βουδαπέστη. Είναι Δεκέμβριος του 1888. Η Βουδαπέστη είναι μια αυτοκρατορική πρωτεύουσα της Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας, πανέμορφη και πλούσια.
Και μέσα σε αυτό το ονειρικό σκηνικό μια λεπτοκαμωμένη φιγούρα νεαρού κοριτσιού κινείται με χάρη στους νυχτερινούς δρόμους. Είναι η μικρή μας Ιρλανδέζα Βέρα, μόλις 17 χρονών, κι όμως προικισμένη με σπάνια χαρίσματα: κοφτερό μυαλό, ακέραιο χαρακτήρα, πάθος, θάρρος, γεμάτη περιέργεια για εξερεύνηση και περιπέτεια, πεισματάρα και φυσικά πολύ όμορφη. Ανήκει στην Συμφωνική Ορχήστρα του Εδιμβούργου και βρίσκεται στη πόλη για μία συναυλία.
Η συνάντηση της Βέρας με έναν μυστηριώδη όμορφο Ρουμάνο ευγενή την οδηγεί σε απρόσμενα μονοπάτια.
Το όνειρο γρήγορα μετατρέπεται σε εφιάλτη αφού η Βέρα μεταφέρεται με μυστηριώδη τρόπο στα φοβερά Καρπάθια Όρη, σε ένα στοιχειωμένο κάστρο. Και από εκεί της ανοίγεται η πύλη, το πέρασμα σε κάποιον άλλον κόσμο, επιφανειακά και επίπλαστα όμορφο αλλά με πολλά τρομακτικά μυστικά να τον στοιχειώνουν. Ό,τι βλέπει και όσους βλέπει είναι απατηλά, ψεύτικα, μια παγίδα.
Μυστικοί κωδικοί, μαγεμένα ζώα που μιλάνε, μάγισσες και μάγοι, τοπία ανείπωτης άγριας ομορφιάς, κάστρα γεμάτα κατάρες και φαντάσματα από το παρελθόν.
Και ο κόσμος της μουσικής απλώνει τα πέπλα του και μας σαγηνεύει αφού και οι δύο ήρωές μας , η Βέρα και ο Μέλαν, είναι ταλαντούχοι μουσικοί. Γιατί βέβαια υπάρχει και ο Μέλαν, ο πολυαγαπημένος φίλος της Βέρας που θα διακινδυνεύσει τη ζωή του για να σώσει από φοβερό κίνδυνο την κοπέλα που υπεραγαπά.
Η συγγραφέας σκιαγραφεί και το ιδανικό αντρικό τύπο, εκτός από τη γυναικεία μορφή όπως την περιγράψαμε ήδη «Ο Μέλαν είχε ακριβώς εκείνα τα χαρίσματα που τα κορίτσια αναζητούσαν σε ένα αγόρι. Ήταν ακέραιος χαρακτήρας. Ευαίσθητος στην ψυχή, δυνατός στα χέρια, θαρραλέος, και με πολύ έντονη την αίσθηση του χιούμορ» (σελ. 47).
Ο Μέλαν με τους φίλους του θα ταξιδέψουν αναπόφευκτα στη Γη πίσω από το δάσος, ένα τρομακτικό μέρος γεμάτο θρύλους όπου συμβαίνουν θύελλες και ταραχές. Από εκεί πρέπει να περάσουν οι ήρωες για να βοηθήσουν τη Βέρα, που βρίσκεται σε θανάσιμο κίνδυνο.
Όλα μπερδεύονται γλυκά στο μυαλό και στις αισθήσεις της Βέρας καθώς βυθίζεται σε έναν κόσμο πολυτέλειας, χλιδής και μεγαλείου. Όμως όλα είναι απατηλά. Ο κίνδυνος ελλοχεύει πίσω από ένα γοητευτικό βλέμμα, πίσω από μια αγαπημένη μορφή. «Υπάρχουν πλάσματα που παρουσιάζονται πανέμορφα και αθώα, αλλά στην πραγματικότητα είναι δαίμονες» (σελ. 183).
«Τίποτα δεν είναι πιο απατηλό από ένα ξεκάθαρο γεγονός» γράφει κάπου. Η συγγραφέας επιμένει πολύ στο γεγονός της απατηλής όψης των πραγμάτων και των ανθρώπων που φαίνονται όμορφοι και φιλικοί, και καθώς το μυθιστόρημα απευθύνεται σε νεανικό κοινό, θα υποθέσω ότι επιθυμεί να στείλει κάποιο μήνυμα εκεί έξω, στους νέους ανθρώπους του σήμερα.
Η Βέρα καταδύεται σ’ αυτόν τον σκοτεινό κόσμο με τη χρυσωμένη επιφάνεια και την επίφαση της τελειότητας και του ονείρου. Όμως η ατίθαση φύση της δεν πείθεται εύκολα. Το κοφτερό μυαλό της και η διαίσθησή της αλλά και ο ακέραιος χαρακτήρας της απαιτούν να διαλευκάνουν το μυστήριο.
Στο μυθιστόρημα υπάρχουν επιρροές από τους θρύλους του βορρά για στοιχειωμένα κάστρα και βαμπίρ, από παραδόσεις για νεράιδες και ξωτικά, μάγους και μάγισσες, από μύθους για τη Βαλπουργία Νύχτα, από το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίη, καθώς υπάρχουν παράξενοι πίνακες με θανάσιμες ιδιότητες.
Οι θεματικοί άξονες:
- Το παραμυθιακό στοιχείο είναι έντονο με μαγεμένα ζώα που μιλάνε αλλά και έχουν ανθρώπινη συμπεριφορά, καθώς και με όλα τα παραπάνω στοιχεία που ήδη επισημάναμε.
- Η αιώνια αδυσώπητη μάχη του καλού με το κακό
«Αγαπητό μου παιδί, δεν το έμαθες λοιπόν ακόμη; Πως το κακό δεν υποτάσσεται έτσι εύκολα; Πάντα θα υποβόσκει, πάντα θα καιροφυλακτεί για να βρει την κατάλληλη στιγμή να εμφανιστεί» (σελ. 192).
- Η ομορφιά της φύσης: τις περισσότερες φορές επικίνδυνη, άγρια και πάντα ανυπότακτη, η φύση υπηρετεί τον αρχέγονο αυθεντικό της σκοπό.
- Η δύναμη της μουσικής: οι ήρωές μας είναι ταλαντούχοι μουσικοί. Είναι σημαντικό και συμβολικό το γεγονός ότι έχουν τα μουσικά τους όργανα σαν τα μόνα όπλα τους, με αυτά ηρεμούν τα άγρια ζώα και ανοίγουν υπερφυσικές πύλες.
Θα κλείσω με μερικούς στίχους του W.B. Yeats, ενός ποιητή που μελέτησε τους θρύλους και τις παραδόσεις της Ιρλανδικής κουλτούρας και συγκέντρωσε τα παραμύθια σε συλλογικές εκδόσεις τον 19ου αιώνα. Το δικό του έργο αποτέλεσε άλλωστε πηγή έμπνευσης για τη συγγραφέα.
«Οι λέξεις όλες που συντάσσω,
οι λέξεις όλες που θα γράψω
ακούραστα ν’ απλώσουν τα φτερά τους,
στιγμή να μη σταθούν στο πέταγμά τους,
μέχρι να φτάσουν τη θλιμμένη σας καρδιά,
και να σας τραγουδήσουν μες στη νύχτα,
πέρα μακριά ως τα νερά,
τα σκοτεινά απ’ τις θύελλες,
τα λαμπερά απ’ τ’ άστρα.»
W.B. Yeats Λονδίνο, Ιανουάριος 1892
*Η Χαρά Νικολακοπούλου είναι φιλόλογος και συγγραφέας.
Newsletter
BookSitting | βιβλία, τέχνες, ιδέες
