Να σε συγκρίνω με μια μέρα θερινή;
Να σε συγκρίνω με μια μέρα θερινή;
Είσαι πιο εύκρατος και πιο γλυκός∙
Τα τρυφερά μαγιάτικα μπουμπούκια λυγάει ριπή
Και σα νεράκι τρέχει της ραστώνης ο καιρός,
Πότε το ουράνιο μάτι καίει φλογισμένο
Κι άλλοτε η όψη του θαμπώνει η χρυσή∙
Και μαραζώνει κάθε ωραίο από το ωραίο
Αστόλιστο από τύχη ή από φυσική μεταβολή.
Μα το αιώνιό σου θέρος δεν θα ξεθωριάσει
Ούτε η ομορφιά, που σε φωτίζει θα χαθεί
Ό,τι σ΄έχει στη σκιά του, ο θάνατος
δεν θα κομπάσει
Αφού το κάλλος σου σε αιώνιους στίχους θα ανθεί.
Όσο οι άνθρωποι θα βλέπουν και θα΄χουνε πνοή,
Θα ζουν οι στίχοι και συ μοναδικά θα υπάρχεις,
Στην ιδική τους γενναιόδωρη ζωή.
(Μετάφραση: Τάκης Π. Πιερράκος)
Shall I compare thee to a summer’s day?
Thou art more lovely and more temperate.
Rough winds do shake the darling buds of May,
And summer’s lease hath all too short a date.
Sometime too hot the eye of heaven shines,
And often is his gold complexion dimmed;
And every fair from fair sometime declines,
By chance, or nature’s changing course, untrimmed;
But thy eternal summer shall not fade,
Nor lose possession of that fair thou ow’st,
Nor shall death brag thou wand’rest in his shade,
When in eternal lines to Time thou grow’st.
So long as men can breathe, or eyes can see,
So long lives this, and this gives life to thee.
Σημείωμα του μεταφραστή
Ο William Shakespear (Ουίλιαμ Σαίξπηρ) γεννήθηκε στις 23 Απριλίου 1564 στο Stratford-upon-Avon. Γιος του Τζον Σαίξπηρ και της Μαίρης Άρντεν, πιθανότατα εκπαιδεύτηκε στο King Edward VI Grammar School στο Στράτφορντ, όπου έμαθε Λατινικά, λίγα Ελληνικά και διάβασε τους Ρωμαίους δραματουργούς. Στα δεκαοκτώ του παντρεύτηκε την Αν Χάθαγουεϊ, μια γυναίκα επτά ή οκτώ χρόνια μεγαλύτερή του. Μαζί απέκτησαν δύο κόρες: τη Σουζάνα, που γεννήθηκε το 1583, και την Τζούντιθ (ο δίδυμος αδελφός της οποίας πέθανε σε παιδική ηλικία), που γεννήθηκε το 1585.
Λίγα είναι γνωστά για τις δραστηριότητες του Σαίξπηρ μεταξύ 1585 και 1592. Το έργο του Ρόμπερτ Γκριν A Groatsworth of Wit τον αναφέρει ως ηθοποιό και θεατρικό συγγραφέα. Ο Σαίξπηρ μπορεί να δίδασκε σε σχολείο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αλλά φαίνεται πιο πιθανό ότι λίγο μετά το 1585 πήγε στο Λονδίνο για να δοκιμάσει την τύχη του ως ηθοποιός. Λόγω της πανούκλας, τα θέατρα του Λονδίνου παρέμεναν συχνά κλειστά μεταξύ Ιουνίου 1592 και Απριλίου 1594. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Σαίξπηρ είχε πιθανώς κάποιο εισόδημα από τον προστάτη του, Χένρι Ράιοθεσλι, κόμη του Σαουθάμπτον, στον οποίο αφιέρωσε τα δύο πρώτα του ποιήματα, «Αφροδίτη και Άδωνις» (1593) και «Ο Βιασμός της Λουκρητίας» (1594). Το πρώτο ήταν ένα μακροσκελές αφηγηματικό ποίημα που απεικόνιζε την απόρριψη της Αφροδίτης από τον Άδωνι, τον θάνατό του και την επακόλουθη εξαφάνιση της ομορφιάς από τον κόσμο. Παρά τις συντηρητικές αντιρρήσεις για την εξύμνηση του αισθησιασμού, το ποίημα ήταν εξαιρετικά δημοφιλές και επανεκδόθηκε έξι φορές κατά τη διάρκεια των εννέα ετών που ακολούθησαν τη δημοσίευσή του.
Το 1594, ο Σαίξπηρ εντάχθηκε στον θίασο του Λόρδου Αρχιθαλαμηπόλου (Lord Chamberlain’s Men), τον πιο δημοφιλή από τους θιάσους που έπαιζαν στην Αυλή. Το 1599, ο Σαίξπηρ ενώθηκε με μια ομάδα μελών του θιάσου για να σχηματίσουν μια κοινοπραξία με σκοπό την κατασκευή και λειτουργία ενός νέου θεάτρου: του Globe (Υδρόγειος), το οποίο έγινε το πιο διάσημο θέατρο της εποχής του. Με το μερίδιό του από τα έσοδα του Globe, ο Σαίξπηρ κατάφερε να αγοράσει το New Place, το σπίτι του στο Στράτφορντ.
Αν και ο Σαίξπηρ θεωρούνταν ο κορυφαίος δραματουργός της εποχής του, τα στοιχεία δείχνουν ότι τόσο ο ίδιος όσο και οι σύγχρονοί του προσέβλεπαν στην ποίηση και όχι στη συγγραφή θεατρικών έργων, για την υστεροφημία τους. Τα σονέτα του Σαίξπηρ γράφτηκαν μεταξύ 1593 και 1601, αν και δεν δημοσιεύθηκαν μέχρι το 1609. Τα Σονέτα του Σαίξπηρ, εκείνης της έκδοσης, αποτελούνται από 154 σονέτα, όλα γραμμένα στη μορφή των τριών τετράστιχων και ενός δίστιχου που είναι πλέον γνωστή ως Σαιξπηρική. Χωρίζονται σε δύο ομάδες: τα σονέτα 1–126, που απευθύνονται σε έναν αγαπημένο φίλο, έναν όμορφο και ευγενή νεαρό, και τα σονέτα 127–152, σε μια μυστηριώδη «Μελαχρινή Κυρία». Όλα σχεδόν τα σονέτα του Σαίξπηρ εξετάζουν την αναπόφευκτη φθορά του χρόνου και την απαθανάτιση της ομορφιάς και της αγάπης μέσω της ποίησης.
Στα ποιήματα και τα θεατρικά του έργα, ο Σαίξπηρ επινόησε χιλιάδες λέξεις, συνδυάζοντας ή παραλλάσσοντας συχνά λατινικές, γαλλικές και γηγενείς ρίζες. Η εντυπωσιακή επέκταση της αγγλικής γλώσσας από τον ποιητή, περιλαμβάνει, σύμφωνα με το Oxford English Dictionary, λέξεις όπως: αρχικακός (arch-villain), γενέτειρα (birthplace), αιμοδιψής (bloodsucking), φλερτ/αυλή (courtship), δροσοσταλίδα (dewdrop), κάτω όροφος (downstairs), με κυνόδοντες (fanged), πληγωμένος στην καρδιά (heartsore), καμπούρης (hunchbacked), παιχνίδι «μακριά γαϊδούρα» (leapfrog), παραφράζω λανθασμένα (misquote), φαντασμαγορία (pageantry), λάμψη (radiance), μαθητής (schoolboy), θνησιγενής (stillborn), σκύλος φύλακας (watchdog) και παλαβός/ζανί (zany).
Ο Σαίξπηρ έγραψε περισσότερα από τριάντα θεατρικά έργα. Αυτά συνήθως χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες: ιστορικά, κωμωδίες, τραγωδίες και ρομάντζα. Τα πρώτα του έργα ήταν κυρίως κωμωδίες και ιστορικά, όπως ο Ερρίκος ΣΤ’ και η Κωμωδία των Παρεξηγήσεων, αλλά το 1596 ο Σαίξπηρ έγραψε το Ρωμαίος και Ιουλιέτα, τη δεύτερη τραγωδία του. Μέσα στα επόμενα δώδεκα χρόνια θα επέστρεφε σε αυτή τη φόρμα, γράφοντας τα έργα για τα οποία είναι περισσότερο γνωστός: Ιούλιος Καίσαρ, Αμλετ, Οθέλλος, Βασιλιάς Ληρ, Μάκβεθ και Αντώνιος και Κλεοπάτρα.
Στα τελευταία του χρόνια, στράφηκε προς το ρομαντικό στοιχείο με τον Κυμβελίνο, το Χειμωνιάτικο Παραμύθι και την Τρικυμία. Μόνο δεκαοκτώ από τα θεατρικά έργα του Σαίξπηρ δημοσιεύθηκαν χωριστά σε εκδόσεις «quarto» κατά τη διάρκεια της ζωής του· μια πλήρης συλλογή των έργων του δεν εμφανίστηκε μέχρι τη δημοσίευση του First Folio το 1623, αρκετά χρόνια μετά τον θάνατό του. Παρ’ όλα αυτά, οι σύγχρονοί του αναγνώρισαν τα επιτεύγματά του. Ο Φράνσις Μιρς ανέφερε το 1598 τον «μελίρρυτο» Σαίξπηρ για τα έργα και τα ποιήματά του και ο θίασος του Αρχιθαλαμηπόλου εξελίχθηκε στον κορυφαίο δραματικό θίασο του Λονδίνου, καθώς διορίστηκαν μέλη του βασιλικού οίκου το 1603. Κάποια στιγμή μετά το 1612, ο Σαίξπηρ αποσύρθηκε από τη σκηνή και επέστρεψε στο σπίτι του στο Στράτφορντ. Συνέταξε τη διαθήκη του τον Ιανουάριο του 1616, η οποία περιελάμβανε το περίφημο κληροδότημα προς τη σύζυγό του: το «δεύτερο καλύτερο κρεβάτι» του. Πέθανε στις 23 Απριλίου 1616 και θάφτηκε δύο ημέρες αργότερα στην εκκλησία του Στράτφορντ.
Newsletter
BookSitting | βιβλία, τέχνες, ιδέες
BookSitting 