17 Ιουλίου 2026
[Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ, Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης, εκδόσεις Κουκκίδα, 2026]
Της Ελένης Χωρεάνθη
«…Ένα συναίσθημα ξεχασμένο / μια γραμματική βραχύβια
μέσα στην έμπνευση που αφυπνίζεται / στην αντίπερα όχθη του θανάτου
και τυλίγει το γκρίζο των λαθών / για να υπάρχουμε με ηλεκτρικές εκκενώσεις
μες στην ασέληνη νύχτα…».
Κάνει έντονα αισθητή την παρουσία της με την αθώα, ανεπιτήδευτη αγνότητά της «Η λευκή αθωότητα της Βιλελμίνης». Είναι η 8η συλλογή ποιημάτων του Ροδίτη ποιητή Σουλεϊμάν Αλάγιαλη-Τσιαλίκ, ένα πανέμορφο βιβλίο του οποίου το εξώφυλλο κοσμεί χαρακτηριστικό σχέδιο, έργο της Φωτεινής Χαμιδιελή, και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κουκκίδα.
Πρόκειται για μια φιλόδοξη και πολυεπίπεδη ποιητική σύνθεση σε μορφή έπους, χωρισμένη σε δύο μέρη, σε δύο εφαπτόμενους γεωμετρικά κύκλους και σε απόλυτη σχέση και εξάρτηση μεταξύ τους.
Είναι δύο ποιητικές συνθέσεις, φαινομενικά, που η κάθε μία περιέχει 24 ποιήματα, όσα και τα γράμματα του ελληνικού Αλφαβήτου, ήτοι 48 εν συνόλω – συν ένα – ποιήματα. Έρχονται με το άρωμα, το πνεύμα και το χρώμα, τον αέρα μιας άλλης εποχής, μεταφέροντάς μας σε ένα ιδιαίτερο ποιητικό τοπίο και μας καλούν, μας προκαλούν να το αναγνώσουμε και να νιώσουμε τον αγώνα και την αγωνία, αλλά και τη χαρά της ποιητικής ευαισθησίας του δημιουργού. Να ανακαλύψουμε τα μυστικά και τα μυστήρια, τα πανανθρώπινα μηνύματα ιδωμένα και ειπωμένα από άλλη αναγνωριστική οπτική.
Η έγνοια μου όλη έγκειται στο να αποκρυπτογραφήσω το νόημα και τη σημασία των όρων, να μπω στο πνεύμα του ποιητή και να νιώσω λυτρωμένη, όπως ακριβώς βγαίνοντας από παράσταση αρχαίας τραγωδίας. Γιατί, θεωρώ πως κάθε ολοκληρωμένο έργο τέχνης, ένα ποίημα, μια συλλογή, μια εικόνα είναι μια τραγωδία. Ένα περισσότερο, στην περίπτωση του Σουλεϊμάν Τσιαλίκ και της «Λευκής αθωότητας της Βιλελμίνης» του, που αποτελεί μια τέλεια μορφή και περιεχόμενο τραγωδίας, ασχέτως αν είναι χωρισμένη σε δύο συνθέσεις. Για δικούς του λόγους ο ποιητής, προφανώς για να φέρει πιο κοντά στον αναγνώστη τον ποιητικό του λόγο, έχει κάνει τη συγκεκριμένη διάταξη και ταξινόμηση του θέματος. Από την αρχή ίσαμε το τέλος υπάρχει διαρκής ροή του πνεύματος και του νοήματος, που ο ποιητής της «Λευκής αθωότητας της Βιλελμίνης» έχει δημιουργήσει έναν κόσμο δικό του, βάσει μιας διαπολιτισμικής, διαπολιτιστικής, διαφυλετικής ακόμα, οικουμενικής ποιητικής κοσμοθεωρίας, μιας οικουμενικής ανθρωπότητας.
Από την αρχή μού κέντρισε το ενδιαφέρον ο τίτλος του βιβλίου. Ποια σχέση μπορεί να έχει η ηρωίδα της ποιητικής σύνθεσης με μια συνονόματή της, για παράδειγμα, ευρωπαία βασίλισσα της Ολλανδίας, αλλά και με ένα όνομα που αναφέρεται συχνά σε έργα νεοελληνικής λογοτεχνίας. Μια σύνθεση χωρισμένη μάλιστα σε δύο μέρη, τα οποία εκ πρώτης αφής δεν φαίνονται ανεξάρτητα, εφόσον η Βιλελμίνη υπάρχει παντού. Κι αν δεν είναι ορατή, η ανταύγεια της λευκής αθωότητάς της μας οδηγεί να νιώσουμε τον παλμό, το σιγανό μουρμουρητό μιας «μουσικής ορχηστρικής / και με πολλή θάλασσα / από την αύριο φερμένη», ευλογημένη ωστόσο από τους «αγαπημένους γονείς», με τις πηγές της στο παρελθόν.
Μια μεγάλη σύνθεση ποιητική που απλώνεται σε 76 σελίδες, στοιχειοθετημένη με χώμα και νερό, βγαλμένη από τα σπλάχνα της ελληνικής πραγματικότητας, θρεμμένη και εμποτισμένη με πανανθρώπινα μηνύματα, με δομή και μορφή τραγωδίας. Πολλά από τα μέρη της λειτουργούν ως στάσιμα, ενώ στην πραγματικότητα είναι ένας μονόλογος του ποιητή, μια μυστική συνομιλία με την ιέρεια / μούσα / ηρωίδα του, δέκτη και αόρατη αποδέκτη, που έρχεται «ψυχή βαθιά / φορώντας κατάσαρκα / τα χρώματα της πανσελήνου», γίνεται «αστυάνασσα, Νεφέλη ή Ελεφαντίδα… / πώς γίνεται εσύ ένας αγίνωτος καρπός / να σε κρατούν βελούδινα μην πέσεις… / χορεύουν στο σώμα σου / οι αμυχές του απείρου… / όλη νύχτα παραμένεις πένθιμη και σιωπηλή / παρατηρώντας τα μυρμήγκια που κουβαλούν / ακάματα την πραμάτειά τους…»
«…Πότε θα ξημερώσει, μάτια μου,
να κρεμαστούν οι ήλιοι από τα δέντρα
διασκορπίζοντας συμπαντική της αύριον αγάπη
…Τα πιο ιερά ποιήματα λοιπόν είναι τα ενύπνια, Βιλελμίνη,
γιατί είναι γραμμένα
με το συμπαντικό αντάμωμα
των βλεμμάτων
και με τους βρυχηθμούς των ζώων
που λαβωμένα υποφέρουν…
…Δρόμοι που ανοίγονται
και διακλαδώνονται
μέσα απ’ τα μάτια σου,
Βιλελμίνη –
μέσα στο άπειρο της ελευθερίας καταλήγουν.
Μόνη προς μόνους αγωνίζεσαι
περνώντας μέσα από υπόγεια ρεύματα
μη βασταζόμενη, χωρίς αλκή
…Μα είναι τόσο πολλά τα βλέμματα
που ανακαλείς,
τη βαναυσότητα του χρόνου
το ανεξιχνίαστο της συντριβής,
το alter ego της ηλικίας…»
Και φτάνοντας στην κορύφωση του δράματος η Βιλελμίνη, ο ποιητής τής θυμίζει το μάταιο του αγώνα που διεξάγει:
«…Στην οδό της μοναχικότητας,
αναζητάς να συναντήσεις και πάλι
τον πολύφημο έρωτα με φληναφήματα…
το ερωτικό ίχνος στην απαλάμη.
Ίσως γιατί είσαι μια ναυαγός,
Βιλελμίνη,
που συνεχώς ονειρεύεται
την αστάθεια της θάλασσας
και των σκέψεων
σαν μια νέα Δουλτσινέα…
Ως πότε θα ζεις σ’ αυτούς τους άγριους τόπους
με ζώα εξώκοσμα και θεούς τιμωρητικούς;
…Έρχεσαι από πολύ μακριά –
γεμάτη δισταγμούς και ματαιώσεις,
με το πελιδνό σου πρόσωπο
πίσω από μάσκες βενετσιάνικες κρυμμένη.
…Δεν είναι λύση πάντα ο θάνατος…
Όμως κοντά σου μια παράξενη Ηώ των άστρων
…σε φανερώνει.
…Γεννήθηκες σε μια πρώιμη εποχή,
Βιλελμίνη,
με το βλέμμα φαρμακωμένο…
κι είσαι πάντα τόσο δυνατή.
αλεξίλυπη ψυχή!
Τι είδες, τι άφησε πίσω σου, τι έμαθες;
Ίσως αυτά που ούτε η αγνότητα σε βάθος τα ορίζει.
…Και ψάχνεις μ’ έναν αγώνα εύρεσης
τα δομικά στοιχεία του κόσμου τούτου
και το σημαινόμενο μηδέν…
…Ησύχασε, Βιλελμίνη,
αφού ήρθαν φίλοι που σε συμπονούν
κι ο λόγος του θανάτου περιέχει λέξεις
γραμμένες προ αμνημονεύτων χρόνων…
…Ένα συναίσθημα ξεχασμένο,
μια γραμματική βραχύβια,
μέσα στην έμπνευση που αφυπνίζεται
στην αντίπερα όχθη του θανάτου
και τυλίγει το γκρίζο των λαθών
για να υπάρχουμε με ηλεκτρικές εκκενώσεις
μες στην ασέληνη νύχτα…»
Σταχυολογώντας στίχους επιλεκτικά από τον εύοσμο ανθώνα τραγικής, σπουδαίας ποίησης του ευλογημένου ποιητή, ο οποίος ομολογεί:
«…Νιώθω πολύ τυχερός που γεννήθηκα και μεγάλωσα σ’ αυτόν τον τόπο. Έναν τόπο που και το χώμα και το κλίμα είναι βουτηγμένα μέσα στην ποίηση. Το σπουδαιότερο όμως για μένα τυχερό είναι το ότι έτυχα Ελληνικής παιδείας. Και πιστέψτε με, όσο υπάρχω κι αναπνέω δεν θα πάψω ποτέ να θαυμάζω το τεράστιο αυτό κεφάλαιο που λέγεται Νεοελληνική ποίηση…», μιλώντας για προηγούμενες συλλογές ποιημάτων του, κατέληξα σε ένα ποίημα ολοδικό του!
Υ.Γ. Συνηθίζω να παρεμβάλλω επιλεκτικά κομμάτια από την ποίηση του δημιουργού που κάθε φορά παρουσιάζω, για να μυείται ο αναγνώστης του κειμένου μου, στην ποίηση του συγκεκριμένου ποιητή.
Newsletter
BookSitting | βιβλία, τέχνες, ιδέες
