Dylan Thomas | Κι ο θάνατος δεν θα ΄χει εξουσία (μτφρ. Τάκης Π. Πιερράκος)

Κι ο θάνατος δε θα ΄χει εξουσία

Κι ο θάνατος δε θα ΄χει εξουσία.
Οι νεκροί γυμνοί θα γίνουν ένα
Με τον άνθρωπο του ανέμου και της δυτικής σελήνης ∙
Όταν τα λευκασμένα κόκαλα τους, γίνουν σκόνη,
Θα΄χουν αστέρια στον αγκώνα και στο πόδι ∙
Αν τρελαθούν, θα ξαναβρούν τα λογικά τους,
Αν βυθιστούν στο πέλαγος, θα ξαναβγούν στην επιφάνεια ∙
Αν οι εραστές χαθούν, η αγάπη θα μείνει ζωντανή ξωπίσω ∙
Κι ο θάνατος δε θα ΄χει εξουσία.

Κι ο θάνατος δε θα ΄χει εξουσία.
Εκείνοι που κείτονται επί μακρόν,
κάτω από τις συστροφές της θάλασσας,
Δε θα τελειώσουν σε παραδαρμό ανέμου ∙
Καθώς σφαδάζουν πάνω στο κρεβάτι και οι τένοντες λυγάνε
Δεμένοι στον τροχό, δε θα τσακίσουν∙
Στα χέρια τους η πίστη θα κοπεί στα δυο,
Από τα κακά των μονοκέρων τρυπημένοι ∙
Ακόμη κι αν διαμελιστούν σε αναρίθμητα κομμάτια,
Ανέπαφοι θα μείνουν ∙ κι ο θάνατος δε θα ΄χει εξουσία.

Κι ο θάνατος δε θα ΄χει εξουσία.
Στ΄αυτιά τους δε θα ηχούν τσιρίγματα των γλάρων
Ούτε το κύμα θα σκάει μουγκρίζοντας πάνω στις ακτές ∙
Εκεί που άνθιζε λουλούδι, λουλούδι δεν θ΄ξανανθίσει
Για να υψώσει το κεφάλι στα χτυπήματα της καταιγίδας
Τρελοί κι αν είναι και νεκροί σαν τα καρφιά

Oι χαρακτήρες σφυροκοπούν το πέρασμά τους
ανάμεσα σε μαργαρίτες ∙
Ξεχύνονται, ορμούν στον ήλιο,
Ώσμε ο ηλιάτορας να καταρρεύσει,
Κι ο θάνατος δε θα ΄χει εξουσία.

(Μετάφραση: Τάκης Π. Πιερράκος)

And death shall have no dominion

And death shall have no dominion.
Dead men naked they shall be one
With the man in the wind and the west moon;
When their bones are picked clean and the clean bones gone,
They shall have stars at elbow and foot;
Though they go mad they shall be sane,
Though they sink through the sea they shall rise again;
Though lovers be lost love shall not;
And death shall have no dominion.
And death shall have no dominion.
Under the windings of the sea
They lying long shall not die windily;
Twisting on racks when sinews give way,
Strapped to a wheel, yet they shall not break;
Faith in their hands shall snap in two,
And the unicorn evils run them through;
Split all ends up they shan’t crack;
And death shall have no dominion.
And death shall have no dominion.
No more may gulls cry at their ears
Or waves break loud on the seashores;
Where blew a flower may a flower no more
Lift its head to the blows of the rain;
Though they be mad and dead as nails,
Heads of the characters hammer through daisies;
Break in the sun till the sun breaks down,
And death shall have no dominion.

Σημείωμα του μεταφραστή

Ο Dylan Thomas (Ντύλαν Τόμας) γεννήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 1914 στη πόλη Σουόνσι της Ουαλίας, γιος του Ντέιβιντ Τζον Τόμας και της Φλόρενς Χάνα (το γένος Γουίλιαμς), οι οποίοι προέρχονταν από αγροτικές, ουαλόφωνες οικογένειες του Καρντιγκανσάιρ και του Καρμαρθενσάιρ. Ο πατέρας του διετέλεσε από το 1899 έως το 1936 καθηγητής αγγλικών στο γυμνάσιο της Σουόνσι, όπου φοίτησε ο Ντύλαν Τόμας από το 1925 έως το 1931. Αυτή ήταν η μοναδική περίοδος επίσημης εκπαίδευσής του, την οποία ακολούθησαν δεκαπέντε μήνες εργασίας δόκιμου ρεπόρτερ στην εφημερίδα «South Wales Daily Post».

Το πρώιμο ενδιαφέρον του για την αγγλική ποίηση είχε ήδη αποδώσει καρπούς στα τέσσερα σημειωματάρια, όπου κατέγραψε τα πρώτα του ώριμα ποιήματα μεταξύ 1930 και 1933. Αυτά τα σημειωματάρια αποτέλεσαν την κύρια πηγή ποιημάτων για τους τρεις πρώτους δημοσιευμένους τόμους του: 18 Poems (Λονδίνο, 1934), Twenty-five poems (Λονδίνο, 1936) και The map of love (διηγήματα και ποιήματα) (Λονδίνο, 1939). Η δημοσίευση μεμονωμένων ποιημάτων σε περιοδικά του Λονδίνου οδήγησε στην έκδοση του πρώτου τόμου και εν συνεχεία στη μετάβαση του στο Λονδίνο τον Νοέμβριο του 1934.

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930, το έργο του έτυχε αυξανόμενης προσοχής τόσο στην Αμερική όσο και στη Βρετανία, χαρίζοντάς του προσκλήσεις για κριτικές βιβλίων σε κορυφαία λονδρέζικα περιοδικά. Το 1935 ξεκίνησε μια στενή φιλία με τον ποιητή Βέρνον Γουάτκινς στη πόλη Σουόνσι. Το 1936 γνώρισε την Κέιτλιν Μακναμάρα, με την οποία παντρεύτηκε τον επόμενο χρόνο. Τον Μάιο του 1938 μετακόμισαν για πρώτη φορά στο Λάρν (Laugharne) του Καρμαρθενσάιρ, το χωριό που είναι πλέον στενά συνδεδεμένο με το όνομά του και άσκησε βαθιά επίδραση στο μεταγενέστερο έργο του, τόσο στην ποίηση όσο και στην πεζογραφία. Του απονεμήθηκε το αμερικανικό βραβείο ποίησης «Blumenthal» και έγραψε τα αυτοβιογραφικά διηγήματα που εκδόθηκαν ως Portrait of the artist as a young dog (Λονδίνο, 1940). Ο κωμικός ρεαλισμός αυτών των ιστοριών ερχόταν σε έντονη αντίθεση με το μακάβριο και σουρεαλιστικό στοιχείο των προγενέστερων διηγημάτων του, τα οποία περιλαμβάνονται στο βιβλίο A Prospect of the sea (Λονδίνο, 1955). Η συνέχεια του αυτοβιογραφικού υλικού υπό τη μορφή μυθιστορήματος παρέμεινε ημιτελής, αλλά εκδόθηκε ως Adventures in the skin trade (Λονδίνο, 1955).

Μετά το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, άρχισε να γράφει ραδιοφωνικά σενάρια για το BBC και να συμμετέχει σε ραδιοφωνικές ομιλίες και αναγνώσεις. Η δημοτικότητά του ως ραδιοφωνικού παραγωγού παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του και η δουλειά του για το ραδιόφωνο περιέχεται στον τόμο Quite early one morning (Λονδίνο, 1954). Από το 1942 μέχρι το τέλος του πολέμου εργάστηκε ως σεναριογράφος για την Strand Films στο Λονδίνο. Ένα δείγμα της δουλειάς του σε αυτό το είδος είναι το σενάριο The Doctor and the devils (Λονδίνο, 1953). Η περίοδος του πολέμου διέκοψε τη συγγραφή ποίησης, αν και προς το τέλος του πολέμου η Ουαλία έγινε ολοένα και περισσότερο η κύρια κατοικία του. Στο Λανγκέιν (Llangain) και το Νιου Κέι (New Quay) το 1944-45 ξεκίνησε μια νέα περίοδος ποιητικής δημιουργικότητας, η πιο παραγωγική μετά τον πρώτο καιρό στη Σουόνσι, οδηγώντας στην έκδοση του Deaths and entrances (Λονδίνο, 1946). Από το 1946 έως το 1949, ο ποιητής και η οικογένειά του έζησαν κοντά στην Οξφόρδη. Επισκέφθηκε την Πράγα το 1949 ως προσκεκλημένος της τσεχοσλοβακικής κυβέρνησης. Μετακόμισε στο «Boat House» στο Λάρν τον Μάιο του 1949, όπου γεννήθηκε το τρίτο του παιδί και όπου ο Τόμας ήλπιζε να δημιουργήσει μια μόνιμη εστία, βοηθούμενος πιθανώς από τις επισκέψεις στην Αμερική, όπου η φήμη του ως ποιητή ήταν πλέον εδραιωμένη. Η πρώτη από αυτές τις επισκέψεις έγινε την περίοδο Φεβρουαρίου-Ιουνίου 1950 και ακολούθησαν άλλες τρεις το 1952 και το 1953. Το έργο που τον απασχόλησε περισσότερο από το 1950 και μετά ήταν το ραδιοφωνικό έργο Under Milk Wood (Λονδίνο, 1954), το οποίο εμπνεύστηκε κατά κύριο λόγο από την ατμόσφαιρα και τους κατοίκους του Λάρν. Κατά τη δεύτερη περιοδεία του στην Αμερική, εκδόθηκε ο τελευταίος τόμος ποιημάτων του με τίτλο In country sleep (Νέα Υόρκη, 1952). Με τον τόμο αυτό ολοκληρώθηκε η σειρά των τόμων Collected poems 1934-1952 (Λονδίνο, 1952), έργο το οποίο κέρδισε το βραβείο ποίησης Foyle’s. Πέθανε στη Νέα Υόρκη στις 9 Νοεμβρίου 1953, σε ηλικία 39 ετών, έχοντας καταρρεύσει από τον αλκοολισμό και είναι θαμμένος στο Λάρν της Ουαλίας.