Ένα θεατρικό έργο του Δημήτρη Δημητριάδη, σε σκηνοθεσία Χρύσας Καψούλη, στο Θέατρο Φούρνος.
Της Τζίνας Καρβουνάκη
Την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου, στο Θέατρο Φούρνος, η εμπειρία της παράστασης του Φαέθοντα δεν ολοκληρώθηκε με την υπόκλιση των ηθοποιών. Η παρουσία του ίδιου του Δημήτρη Δημητριάδη και η συνομιλία του με τη θεατρολόγο Ελισάβετ Σακελλαρίδου και το κοινό μετέτρεψαν τη βραδιά σε μια ουσιαστική στιγμή επιστροφής του έργου στον δημιουργό του. Παρακολουθώντας τόσο την παράσταση όσο και τη συζήτηση που ακολούθησε, γινόταν σαφές ότι ο Φαέθων δεν αποτελεί απλώς ένα κείμενο που επανέρχεται στη σκηνή, αλλά ένα έργο που εξακολουθεί να δοκιμάζεται μέσα από νέες σκηνικές αναγνώσεις.
Η σκηνοθεσία της Χρύσας Καψούλη εντάσσεται σε μια ευρύτερη ιστορία σκηνικών προσεγγίσεων του έργου του Δημητριάδη, ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες δραματουργούς με διεθνή παρουσία. Από την εμβληματική παρουσίαση του έργου του Πεθαίνω σαν χώρα (1978) έως τα μεταγενέστερα έργα του, η δραματουργία του περιστρέφεται γύρω από τη δοκιμασία του σώματος, της γλώσσας και της ταυτότητας. Ο Φαέθων κατέχει ιδιαίτερη θέση σε αυτή τη διαδρομή, καθώς συμπυκνώνει τη διαρκή αναζήτηση του συγγραφέα για την υπέρβαση των ορίων του ανθρώπινου σώματος και της ύπαρξης.
Αντλώντας από τον γνωστό μυθολογικό πυρήνα, ο Δημητριάδης μετατρέπει την ιστορία του γιου του Ήλιου σε μια υπαρξιακή δοκιμασία. Ο Φαέθων δεν είναι απλώς ένας μυθολογικός ήρωας που τιμωρείται για την ύβρη του. Είναι το υποκείμενο που διεκδικεί την εμπειρία του απόλυτου. Η πτώση του δεν παρουσιάζεται ως τιμωρία, αλλά ως συνέπεια μιας επιθυμίας που δεν μπορεί να περιοριστεί. Η γλώσσα του έργου, πυκνή και σωματική, δεν περιγράφει την εμπειρία, αλλά τη δημιουργεί.
Ο Φαέθων δεν ανήκει στα συχνότερα ανεβασμένα έργα του Δημητριάδη, γεγονός που καθιστά κάθε νέα παρουσίασή του ιδιαίτερα σημαντική. Οι προηγούμενες σκηνικές του παρουσίες, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ανέδειξαν τον έντονα χαρακτήρα του έργου και τη στενή του σχέση με τη σύγχρονη ευρωπαϊκή δραματουργία. Σε αυτή την παράδοση έρχεται να προστεθεί η σκηνοθεσία της Χρύσας Καψούλη, προτείνοντας μια ανάγνωση που δίνει έμφαση στην εσωτερική ένταση και τη λιτή εκφραστικότητα
Η σκηνοθετική της προσέγγιση χαρακτηρίζεται από λιτότητα και ακρίβεια. Ο σκηνικός χώρος παραμένει απογυμνωμένος, επιτρέποντας στο σώμα και στη φωνή να λειτουργήσουν ως βασικοί φορείς της παράστασης. Το φως αποκτά καθοριστικό ρόλο, λειτουργώντας ως δραματουργικός άξονας που άλλοτε αποκαλύπτει και άλλοτε απειλεί. Η παράσταση δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει τον μύθο, αλλά να τον μετατρέψει σε εμπειρία.
Η επιστροφή στον Φαέθοντα ενεργοποίησε αναπόφευκτα και μια προσωπική θεατρική μνήμη. Το 2008 είχα την τύχη να συμμετάσχω στην εμβληματική παράσταση Πεθαίνω σαν χώρα σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού, μια εμπειρία που μου αποκάλυψε εκ των έσω τον τρόπο με τον οποίο ο λόγος του Δημητριάδη εγγράφεται στο σώμα. Παρακολουθώντας τη σκηνοθεσία της Χρύσας Καψούλη, αναγνωρίζει ο θεατής αυτή τη βαθιά συγγένεια: τη διαρκή αναζήτηση του συγγραφέα για την υπέρβαση των ορίων, που μετατρέπει το θέατρο σε εμπειρία έκθεσης και δοκιμασίας.
Η παρουσία του Δημήτρη Δημητριάδη μετά την παράσταση της 10ης Φεβρουαρίου προσέδωσε στη βραδιά μια ξεχωριστή βαρύτητα. Στη συνομιλία του με την Ελισάβετ Σακελλαρίδου αναδείχθηκε η σχέση του έργου του με την έννοια του σώματος ως τόπου αποκάλυψης, ενώ οι παρεμβάσεις του κοινού επιβεβαίωσαν ότι το έργο εξακολουθεί να λειτουργεί ως πεδίο διαλόγου. Ο ίδιος ο συγγραφέας, με τη χαρακτηριστική του λιτότητα, άφησε να φανεί ότι το έργο συνεχίζει να ανήκει στη σκηνή και στους ανθρώπους που το βιώνουν.
Η παράσταση της Χρύσας Καψούλη στο Θέατρο Φούρνος επιβεβαιώνει ότι ο Φαέθων δεν αποτελεί απλώς ένα σημαντικό κείμενο της σύγχρονης ελληνικής δραματουργίας, αλλά ένα έργο που παραμένει ζωντανό μέσα από τις σκηνικές του μεταμορφώσεις. Σε μια εποχή όπου η έννοια του ορίου τίθεται διαρκώς υπό διαπραγμάτευση, το έργο του Δημητριάδη υπενθυμίζει ότι η επιθυμία για υπέρβαση αποτελεί μία από τις πιο βαθιές και αντιφατικές διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης.
Και ίσως αυτό να είναι που καθιστά τον Φαέθοντα ακόμη επίκαιρο: ότι δεν αφηγείται απλώς την πτώση ενός ήρωα, αλλά μας φέρνει αντιμέτωπους με τη δική μας επιθυμία να αγγίξουμε το φως.
Συντελεστές:
Συγγραφέας: Δημήτρης Δημητριάδης
Σκηνοθεσία: Χρύσα Καψούλη
Scenography – Video Scenography – Costume design: Xsquare DesignLab
Φωτισμοί: Απόστολος Τσατσάκος
Βοηθός σκηνοθέτη: Κατερίνα Κέντρου, Κλέλια Μαμουνάκη
Μουσική επιμέλεια: Χρύσα Καψούλη, Κατερίνα Κέντρου
Υλικό προώθησης – Trailer: Xsquare DesignLab
Ερμηνεύουν:
Χριστόφορος Κώνστας (Άμνετ Λομ)
Μάγδα Κατσιπάνου (Τζούλι)
Κατερίνα Κέντρου (Μπεθ)
Κλέλια Μαμουνάκη (Ανν)
Δημήτρης Βουτσής (Λέλο)
Info
Θέατρο Φούρνος, Μαυρομιχάλη 168, Νεάπολη Εξαρχείων
Παραστάσεις: κάθε Δευτέρα και Τρίτη μέχρι και 7 Απριλίου 2026
Ώρα έναρξης: 21:00
Διάρκεια: 80 λεπτά
Εισιτήρια: 15 ευρώ – Γενική Είσοδος, 12 ευρώ – Μειωμένο
Διεύθυνση Παραγωγής: Γιάννης Γκουντάρας
Παραγωγή: Bonaventura ΑΜΚΕ
Επικοινωνία – Δημόσιες Σχέσεις: Αντώνης Κοκολάκης
Social Media: Bonaventura ΑΜΚΕ
Newsletter
BookSitting | βιβλία, τέχνες, ιδέες
BookSitting 