Συνέντευξη στην Αλεξία Καλογεροπούλου
alexia.kalogeropoulou@gmail.com
Η Χριστίνα Λαμπούση γεννήθηκε στους Μολάους Λακωνίας, όπου και διατηρεί δικηγορικό γραφείο. Είναι απόφοιτος του Εθνικού Ωδείου Πειραιώς (Τμήμα Βυζαντινής Μουσικής, πιάνο, πνευστά). Το 2011 σύστησε τη θεατρική ομάδα «ἰᾶσθε θεάτρῳ» κι έχει σκηνοθετήσει διάφορα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου (σε κάποια εξ αυτών πρωταγωνιστεί η ίδια), καθώς και κλασικά παραμύθια σε δική της θεατρική διασκευή. Επιμελείται ραδιοφωνικές θεατρικές παραγωγές, οι οποίες αναμεταδίδονται στο ράδιο της ΕΡΤ. Μεταφράζει και συγγράφει θεατρικά έργα («Εντός περιθωρίου» και «Στα χνάρια των ηρώων μας» εκδόσεις Σαιξπηρικόν, «Εγώ δε διάλεξα ποτέ» εκδόσεις Μετρονόμος). Επιμελείται στην ΕΡΤ το ποιητικό ένθετο “Στιγμές ποίησης”. `Εχει εκδοθεί η ποιητική της συλλογή “Τους κύκλους τάραττε” (εκδόσεις Σαιξπηρικόν) και ποιήματά της έχουν δημοσιευτεί σε γνωστά έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά. Μιλήσαμε μαζί της για το πολυποίκιλο έργο της.
Ποίηση, θέατρο, μαχόμενη δικηγορία, μεταφράσεις, ραδιοφωνικές παραγωγές. Πώς συνδυάζονται όλα αυτά στη ζωή σας; Πώς ισορροπούν μέσα σας φαινομενικά αντίθετες ιδιότητες και συγκεκριμένα η αυστηρότητα της νομικής επιστήμης με την ευαισθησία της ποίησης και τη ζωντανή ενέργεια του θεάτρου;
Όλες αυτές οι ιδιότητες δεν είναι τελικά τόσο αντίθετες όσο φαίνονται. Για μένα είναι διαφορετικοί δρόμοι που οδηγούν στην ίδια ανάγκη: να κατανοήσω τον άνθρωπο και τις πληγές του. Η μαχόμενη δικηγορία με φέρνει καθημερινά σε επαφή με ανθρώπους που παλεύουν, χάνουν και ξανασηκώνονται. Η αυστηρότητα της νομικής επιστήμης μου δίνει πειθαρχία και καθαρό βλέμμα απέναντι στην πραγματικότητα. Η ποίηση και το θέατρο, από την άλλη, είναι ο τρόπος μου να μεταβολίζω όλα όσα βλέπω και βιώνω, να τα μετατρέπω σε συναίσθημα, σε χιούμορ, σε ελπίδα.
Το όνομα της θεατρικής ομάδας σας, «ἰᾶσθε θεάτρῳ», παραπέμπει στην ιαματική δύναμη της τέχνης. Πώς γεννήθηκε η ιδέα για αυτή την ομάδα και τι όραμα είχατε όταν τη δημιουργήσατε στη Λακωνία;
Η ομάδα γεννήθηκε από την πίστη μου ότι το θέατρο μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει θεραπευτικά για την ψυχή. Ζώντας και δημιουργώντας στη Λακωνία, ένιωσα την ανάγκη να δημιουργηθεί ένας πυρήνας ανθρώπων που να βλέπουν το θέατρο όχι μόνο ως τέχνη, αλλά και ως έναν χώρο συνάντησης, εξομολόγησης και ανακούφισης. Το όραμά μου ήταν να ανεβαίνουν έργα με κοινωνικό παλμό, που να αγγίζουν τις πληγές των ανθρώπων αλλά ταυτόχρονα να τους δίνουν φως και ελπίδα.
Μετά από τόσα χρόνια σκηνοθεσίας και συγγραφής, πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί όντως να λειτουργήσει ως «φάρμακο» για μια τοπική κοινωνία ή για τον ίδιο τον δημιουργό;
Φυσικά! Μέσα από τις ιστορίες που ανεβαίνουν στη σκηνή, οι άνθρωποι αναγνωρίζουν κομμάτια της δικής τους ζωής, τις αγωνίες, τις πληγές αλλά και την ελπίδα τους. Για μια τοπική κοινωνία γίνεται ένας τόπος διαλόγου, ενώ για τον δημιουργό είναι ένας τρόπος να μετατρέψει τα προσωπικά του βιώματα και τις δυσκολίες σε κάτι δημιουργικό, που μπορεί να μοιραστεί. Όταν το θέατρο μιλάει με αλήθεια, μπορεί να ελαφρύνει την καρδιά του θεατή, να τον κάνει να γελάσει, να σκεφτεί και τελικά να φύγει λίγο πιο δυνατός.
Το έργο σας Εντός περιθωρίου αναφέρεται στην τρίτη ηλικία με έναν ιδιαίτερα τρυφερό και ανθρώπινο τρόπο. Τι σας ενέπνευσε να καταπιαστείτε με αυτό το θέμα;
Κυρίως η ανάγκη να μιλήσουμε για ανθρώπους που πολλές φορές η κοινωνία αφήνει στο περιθώριο, ενώ έχουν μέσα τους τεράστιο πλούτο εμπειρίας και σοφίας. Ήθελα να γράψω ένα έργο για την τρίτη ηλικία, όχι με μοιρολατρία, αλλά με τρυφερότητα, χιούμορ και φως. Για μένα οι άνθρωποι δεν τελειώνουν όταν μεγαλώνουν. Απλώς ωριμάζουν, κουβαλώντας μνήμες, αλήθειες και μια ιδιαίτερη σοφία που αξίζει να ακουστεί. Και από τους μεγαλύτερους αλλά και από τους νέους θεατές…
Έχετε διασκευάσει για το θέατρο πολλά κλασικά παραμύθια. Τι είναι αυτό που σας ωθεί στην επιλογή τους και τι θέλετε να κρατήσουν, κυρίως τα παιδιά, φεύγοντας από μια παράστασή σας;
Τα κλασικά παραμύθια με γοητεύουν γιατί, πίσω από την απλότητά τους, κρύβουν διαχρονικές αλήθειες για τη ζωή: το καλό και το κακό, τη γενναιότητα, την απώλεια, την ελπίδα. Όταν τα διασκευάζω για το θέατρο, προσπαθώ να κρατήσω αυτόν τον πυρήνα, αλλά να τον φέρω πιο κοντά στον σημερινό θεατή. Θέλω τα παιδιά να φύγουν από την παράσταση έχοντας γελάσει, έχοντας συγκινηθεί, αλλά κυρίως έχοντας νιώσει ότι μέσα τους υπάρχει δύναμη, καλοσύνη και φαντασία. Για μένα το παιδικό θέατρο δεν είναι απλώς διασκέδαση. Είναι ένας τρόπος να φυτευτούν μικροί σπόροι σκέψης και ευαισθησίας.
Πώς συνέβη η μετάβαση από το θέατρο στην ποίηση; Υπάρχει κάτι στον ποιητικό λόγο που δεν το βρίσκετε στη θεατρική γραφή;
Η ποίηση ήρθε σχεδόν φυσικά, σαν μια πιο εσωτερική ανάγκη έκφρασης. Το θέατρο είναι συλλογικό, ζωντανό, έχει σώματα, φωνές και σκηνή. Η ποίηση είναι πιο μοναχική, πιο εξομολογητική. Εκεί μπορώ να αποτυπώσω στιγμές, πληγές και σκέψεις με έναν πιο πυκνό και άμεσο τρόπο. Συχνά γεννιέται από πολύ προσωπικά βιώματα και λειτουργεί σα μια μικρή κάθαρση. Θα έλεγα ότι το θέατρο μοιράζεται τις ιστορίες με τους άλλους, ενώ η ποίηση τις ψιθυρίζει πρώτα στην ψυχή του ίδιου του δημιουργού.
Υπάρχει κάποια «κόκκινη κλωστή» που ενώνει όλα τα έργα σας, θεατρικά και ποιητικά;
Νομίζω πως αυτή η «κόκκινη κλωστή» είναι ο άνθρωπος και οι πληγές του. Με απασχολούν πολύ τα κοινωνικά ζητήματα, η μοναξιά, η περιθωριοποίηση, η κακοποίηση, αλλά και η δύναμη που βρίσκει ο άνθρωπος για να συνεχίσει. Προσπαθώ πάντα να μιλάω για δύσκολα θέματα με αλήθεια, αλλά χωρίς να αφαιρώ την ελπίδα. Ακόμη και μέσα από το χιούμορ ή την τρυφερότητα, θέλω ο θεατής ή ο αναγνώστης να φεύγει με την αίσθηση ότι η ζωή, παρά τις πληγές της, αξίζει να τη συνεχίζουμε.
Πιστεύετε ότι η μουσική σας παιδεία επηρεάζει τον ρυθμό και τη γλώσσα της ποίησής σας;
Πιστεύω πως ναι, γιατί η μουσική σε μαθαίνει να ακούς τον ρυθμό των λέξεων. Στην ποίηση, όπως και στη μουσική, υπάρχει μια εσωτερική μελωδία που οδηγεί τη σκέψη και το συναίσθημα. Συχνά όταν γράφω, νιώθω ότι οι λέξεις βρίσκουν από μόνες τους τον ρυθμό τους, σαν να ακολουθούν μια άτυπη παρτιτούρα. Αυτή η μουσικότητα νομίζω πως περνάει και στο θεατρικό λόγο, γιατί και εκεί ο λόγος πρέπει να έχει ροή, ανάσα και ζωντάνια.
Ζείτε και δημιουργείτε στους Μολάους Λακωνίας. Η περιφέρεια λειτουργεί ως καταφύγιο δημιουργικότητας ή ως ένας περιορισμένος χώρος που απαιτεί μεγαλύτερη προσπάθεια για να ακουστεί η φωνή σας στα κεντρικά πολιτιστικά δρώμενα;
Η περιφέρεια έχει και τις δύο όψεις. Από τη μία είναι ένας τόπος ήσυχος, που σου δίνει χώρο να παρατηρείς τους ανθρώπους και τη ζωή πιο ουσιαστικά, κάτι που για έναν δημιουργό είναι πολύτιμο. Από την άλλη, πράγματι χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια για να ακουστεί η φωνή σου στα κεντρικά πολιτιστικά δρώμενα. Παρ’ όλα αυτά πιστεύω ότι η δημιουργία δεν έχει γεωγραφικά όρια. Αν το έργο μιλάει με αλήθεια για τον άνθρωπο, μπορεί να αγγίξει κοινό παντού, είτε ξεκινά από μια μικρή επαρχιακή πόλη είτε από το κέντρο μιας μεγάλης σκηνής.
Ετοιμάζετε κάποια νέα ποιητική συλλογή ή θεατρικό έργο; Πού εστιάζει η δημιουργική σας ενέργεια αυτή την περίοδο;
Από τη μία γράφω ένα νέο θεατρικό έργο που αγγίζει το δύσκολο αλλά πολύ υπαρκτό ζήτημα της γυναικείας κακοποίησης, ένα θέμα που με απασχολεί βαθιά τόσο ως άνθρωπο όσο και μέσα από όσα βλέπω στη δουλειά μου. Παράλληλα ολοκληρώνεται και η νέα μου ποιητική συλλογή με τίτλο Ω γλυκύ μου έαρ, που είναι αφιερωμένη στη μορφή της μητέρας και στις βαθιές, τρυφερές αλλά και σύνθετες σχέσεις που τη συνοδεύουν. Την ίδια στιγμή, συνεχίζω σταθερά να απολαμβάνω τη φύση και τη ζωή που μου χαρίστηκε ξανά. Και αυτή η ευγνωμοσύνη θα ήθελα πολύ να περνάει και μέσα στη γραφή μου…
Newsletter
BookSitting | βιβλία, τέχνες, ιδέες
BookSitting 